Plac Bohaterów Getta w Krakowie

Plac Bohaterów Getta w Krakowie to niezwykłe miejsce na mapie Krakowa, kiedyś leżący na terenie getta. Dziś znajduje się tu niezwykła instalacja składająca się z pustych stołków nawiązująca do tego mrocznego epizodu historii Krakowa. 

Historia

Zarys placu pojawił się w pierwszej połowie XIX wieku. Był to wówczas niezabudowany plac ograniczony przez drogi prowadzące do magazynów solnych. Na placu znajdowała się ujeżdżalnia, wykorzystywana przez stacjonujących w pobliżu ułanów. Została prawdopodobnie zlikwidowana pod koniec lat 70. XIX wieku.

Od lat 80. XIX wieku plac pełnił funkcję targowiska, na którym handlowano świniami i bydłem. Wobec postępującej rozbudowy miasta, granice placu uległy regulacji. Zaczęto wznosić nowe budynki. Wówczas plac zaczęto nazywać „Małym Rynkiem„. Do 1908 zakończono urządzanie chodników wzdłuż całego placu. W 1913 roku otwarto tzw. III Most, czyli dzisiejszy most Powstańców Śląskich. W 1915 roku właśnie na nim ogłoszono połączenie Podgórza z Krakowem. W 1917 roku poprowadzono przez niego tramwaj do Rynku Podgórskiego.

W tym samym roku podjęto decyzję o nazwaniu placu Placem Zgody. W 1930 roku na terenie placu powstał dworzec obsługujący linie autobusowe łączące Kraków z miejscowościami podkarpackimi. Dworzec na placu Zgody był drugim dworcem autobusowym Krakowa. Ruch autobusowy ustał tu w 1939 roku w związku z zarekwirowaniem taboru przez wojsko.

Getto

Getto krakowskie zostało utworzone w marcu 1941 roku, a sam plac stał się jego centralnym punktem. Wszyscy nieżydowscy mieszkańcy zostali wysiedleni (za wyjątkiem Tadeusza Pankiewicza). W budynku dworca autobusowego mieścił się posterunek granatowej policji. Obok niego znajdował się mur getta. W murze zlokalizowane było przejście dla pieszych, a także brama wjazdowa na ulicę Lwowską. Od strony zjazdu z mostu znajdowała się tablica z napisem po niemiecku i polsku – Żydowska Dzielnica Mieszkaniowa. Pojazdy przejeżdżają bez zatrzymywania się. Wstęp, opuszczanie żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej dla ludności żydowskiej, nieżydowskiej, dozwolony jedynie za przepustkami.

Przez środek placu biegła ulica będąca przedłużeniem ulicy Targowej do bramy getta, dzieląc plac na dwa trójkąty. Obecnie przebieg tej ulicy jest wyszczególniony przez odpowiednie ułożenie kostki brukowej. Plac był głównym miejscem koncentracji ludności przed wysiedleniem. W centralnej części stały ciężarówki na które ładowano zagrabione mienie. Na placu odbyła się pierwsza selekcja. Rozstrzelano podczas niej co najmniej 111 osób. Zwłoki pomordowanych pochowano na terenie obozu Płaszów.

Puste krzesła

Puste krzesła na placu Bohaterów Getta nawiązują do momentu likwidacji krakowskiego getta. Wówczas to na placu gromadzono przedmioty z domów zamieszkiwanych przez Żydów. Przedmioty te: meble i inne akcesoria przez długi czas leżały i niszczały na placu, gdy ich właściciele z reguły już dawno nie żyli. Pomnik z 70 krzeseł zaprojektowali architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak, a odsłonięto go w 2005 roku.