Krzyżne
PrzyrodaZwiedzanie

Krzyżne

Krzyżne to jedna z najpiękniejszych przełęczy w Tatrach Wysokich. Stanowi ona zwieńczenie szlaku turystycznego Orlą Percią i oferuje wspaniałe widoki na Dolinę Pięciu Stawów Polskich. Jednocześnie jednak dotarcie na przełęcz może stanowić jedno z większych wyzwań w Tatrach. Mimo to zdecydowanie warto podjąć trud długiej wspinaczki.

Geografia

Przełęcz Krzyżne położona jest w Tatrach Wysokich, pomiędzy doliną Pańszczycą, a Doliną Roztoki. To jeden ze skrajnych punktów szlaku Orlej Perci. Ma 2112 metrów n.p.m. To tutaj boczna grań Tatr odchodząca od Świnicy dochodzi do przełęczy odcinkiem Buczynowych Turni i rozgałęzia się na granie Wołoszyna i KoszystejNajbliżej przełęczy znajdują się Kopa nad Krzyżnem (kończąca odcinek Buczynowych Turni), Waksmundzki Wierch w grani Koszystej i Mały Wołoszyn w grani Wołoszyna.

Krzyżne
Dolina Pańszczycy – Fot. Bartosz Twarowski

Geologia i przyroda

Tworząca trawiastą rówień o powierzchni 1,2 ha przełęcz powstała na przecięciu dwóch dużych stref uskokowych. Nazwą Krzyżne określa się zarówno samą przełęcz, jak i tę równinkę.

Z rzadkich wysokogórskich roślin w rejonie przełęczy występuje rogownica jednokwiatowa i skalnica odgiętolistna.

Historia

Krzyżne zaczęło być odwiedzane przez turystów od około 1865 roku. Po wybudowaniu przez Towarzystwo Tatrzańskie kamiennej chatki na trawiastej równi powyżej siodła przełęczy na wysokości ok. 2135 m popularne stały się wycieczki połączone z oglądaniem wschodu słońca i panoramy Tatr z Krzyżnego i pobliskiego Wołoszyna. Chatka (nazwana imieniem Maksymiliana Nowickiego) była użytkowana do ok. 1915 roku. Obecnie na równi widoczne są jeszcze fragmenty jej murów.

Pierwsze odnotowane wejścia turystyczne: Ludwik Zejszner z grupą turystów w 1838 roku, zimą Karol Potkański z przewodnikami w 1894 roku.

Dawniej wycieczki na przełęcz prowadziły przez Dolinę Waksmundzką, później także przez dolinę Pańszczycę. Ksiądz Gadowski w latach 1903–1906 poprowadził przez Krzyżne Orlą Perć, zaczynającą się przy Wodogrzmotach Mickiewicza i biegnącą przez Wołoszyn, Buczynowe Turnie, Granaty, Kozi Wierch aż do Zawratu. Początkowy odcinek do Krzyżnego został zamknięty w 1932 roku.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czerwony Orla Perć z Zawratu na Krzyżne: 6:40 godzin

szlak turystyczny żółty Od „Murowańca” w Dolinie Gąsienicowej (3 godziny, 2:00 w dół),

szlak turystyczny żółty Z Doliny Pięciu Stawów (2 godziny, 1:30 w dół)

Zimą możliwe jest wejście na Krzyżne na nartach z doliny Pańszczycy, droga z Doliny Pięciu Stawów Polskich jest narażona na lawiny. Droga zimowa Pańszczycą prowadzi cały czas żlebem, jednak w razie złego śniegu lub zagrożenia lawinowego lepsza jest droga przez Przełączkę pod Ptakiem.

Krzyżne
Na przełęczy zimą/latem – Fot. Bartosz Twarowski

Ciekawostki

– Nazwa Krzyżne pochodzi od położenia w miejscu, w którym krzyżują się trzy grzbiety. Czasami przełęcz bywa nazywana Krzyżnem Polskim lub Krzyżnem Wołoszyńskim, aby odróżnić ją od szczytu Krzyżne Liptowskie.

Podobne wpisy

Puszcza Niepołomicka

Łukasz Kurbiel

Park Lotników Polskich w Krakowie

Łukasz Kurbiel

Szlak Kopę Kondracką [Relacja]

Łukasz Kurbiel

Ta strona korzysta z plików cookie. Zakładamy, że nie masz nic przeciwko, ale możesz zrezygnować, jeśli chcesz. Akceptuj Czytaj więcej