Ręcznie kolorowana stereofotografia: grupa mężczyzn z rowerami przed drewnianymi willami w Szczawnicy, około 1920
HistoryczneWtedy i dziś

Krynica i Szczawnica na dawnych zdjęciach: uzdrowiska sprzed lat

Zanim do Krynicy i Szczawnicy zaczęły przyjeżdżać autokary z wycieczkami, kuracjusze przyjeżdżali tu na całe tygodnie, żeby pić wody mineralne, brać kąpiele i spacerować po parku zdrojowym. Zebraliśmy kilka zdjęć z XIX wieku i z dwudziestolecia międzywojennego z zasobów Biblioteki Narodowej, które pokazują te miejsca w czasach, gdy na kurację jechało się na długo.

Krynica: pijalnia w parku i łazienki borowinowe

Parterowe budynki starej pijalni w Krynicy pod zalesionym zboczem, trawnik i ażurowa altana, około 1870
Stara pijalnia w Krynicy, około 1870 roku. Fot. Józef Eder, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.98813, domena publiczna.

Na zdjęciu Józefa Edera z około 1870 roku widać parterowe budynki pijalni pod zalesionym zboczem, równo przystrzyżony trawnik, a po prawej ażurową żeliwną altanę, na alejce zaś stoją tylko dwie osoby. Trudno uwierzyć, że to ta sama część uzdrowiska, po której dziś w sezonie spacerują tłumy.

Budynki łazienek borowinowych w Krynicy pod lasem, przed nimi płot i łąka, przed 1887
Łazienki borowinowe w Krynicy, przed 1887 rokiem. Fot. autor nieznany, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.96747, domena publiczna.

Kuracjusze przyjeżdżali do Krynicy nie tylko po wodę. Zdjęcie z albumu sprzed 1887 roku pokazuje łazienki borowinowe, czyli budynki, w których brało się kąpiele w borowinie. Stoją pod samym lasem, za drewnianym płotem i łąką, a nad dachami wznosi się wysoki komin.

Dachy pensjonatów i will w Krynicy widziane z góry, w tle zalesione stoki, lipiec 1937
Krynica-Zdrój, lipiec 1937. Fot. autor nieznany, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.50128, domena publiczna.

W lipcu 1937 roku Krynica, widziana z okna wyższego piętra, miała już gęstą zabudowę pensjonatów i will z drewnianymi balkonami, a ulicą w dole jechał samochód i bryczka.

Szczawnica: kaplica zdrojowa i willa Szubertówka

Niewielka kaplica w parku zdrojowym w Szczawnicy, ławki i wysokie drzewa, po 1877
Kaplica zdrojowa w Szczawnicy, po 1877 roku. Fot. Awit Szubert, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.17350, domena publiczna.

Wiele dawnych zdjęć Szczawnicy zrobił Awit Szubert, krakowski fotograf, który od 1865 roku wracał do Szczawnicy, miał tam pracownię i fotografował Pieniny. Na tym zdjęciu widać niewielką kaplicę w parku zdrojowym, ławki przy alejce i wysokie drzewa dookoła.

Drewniana willa wśród młodych świerków, na ścieżce kobieta w długiej sukni, Szczawnica około 1890
Willa „Szubertówka” w Szczawnicy, około 1890 roku. Fot. Awit Szubert, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.17355, domena publiczna.

W zbiorach Biblioteki Narodowej to zdjęcie nosi tytuł „Willa Szubertówka”. Około 1890 roku drewniany dom stoi wśród młodych świerków, a na ścieżce przed nim widać kobietę w długiej sukni i fartuchu.

Ręcznie kolorowana stereofotografia: grupa mężczyzn z rowerami przed drewnianymi willami w Szczawnicy, około 1920
Szczawnica, około 1920 roku, ręcznie kolorowana stereofotografia. Fot. autor nieznany, Biblioteka Narodowa (Polona), sygn. F.108236, domena publiczna.

Na koniec zdjęcie w kolorze, choć kolor dodano później, pędzlem. Takie zdjęcia do stereoskopu bywały kolorowane ręcznie, a ten widok pokazuje grupę mężczyzn z rowerami, część w mundurowych kurtkach, przed drewnianymi willami. Kim byli ci ludzie, już się nie dowiemy.

Dziś oba uzdrowiska są pełne ludzi, ale pijalnie, parki zdrojowe i drewniane wille wciąż przypominają czasy, kiedy na kurację przyjeżdżało się na kilka tygodni. Przy następnej wizycie warto poszukać tych miejsc i porównać je z dawnymi zdjęciami.

Zdjęcia: Biblioteka Narodowa, Polona, domena publiczna.