Zamczysko w Myślenicach

W Myślenicach, na prawym brzegu Raby, na występie zbocza góry Uklejny, na wysokości około 380 m n.p.m. znajdują się ruiny tajemniczego Zamczyska.

Są to pozostałości warownej budowli obronnej pochodzącej z XIII w. Pierwsze wzmianki o budowli pochodzą z 1342 r.; wydany wówczas dokument opisuje komorę celną, w której pobierano opłaty od kupców przewożących towary traktem z Krakowa na Węgry. Zamek miał być też częścią systemu warowni broniących drogi na Węgry.

Warownię stanowiła wolnostojąca okrągła wieża, zbudowana z miejscowego kamienia. U podstawy miała średnicę 10,2 metra, a jej mury miały grubość ponad 4 metrów. Prawdopodobnie znajdowały się tam również drewniane budynki gospodarcze. Budowla otoczona była wałem ziemnym oraz drewnianą palisadą. Od strony zbocza Uklejny oddzielał ją rów.

Nieznany jest fundator zamku. Możliwe jest, że warownię kazał zbudować sam Kazimierz Wielki, ale mógł to też być pierwszy wójt Myślenic Hanko. Podobnie nieznany jest czas zburzenia zamku. Wiadomo, że został wysadzony w powietrze w XV w. Jan Długosz wspomina o pożarze Myślenic w 1457 r. Wtedy to wojska pod wodzą Kawki i braci Świeborowskich obwarowały się w mieście i zażądały wypłaty żołdu za wyprawy do Prus. Król Kazimierz Jagiellończyk wysłał przeciwko nim wojska, co doprowadziło do zniszczenia miasta. Długosz nie wymienia jednak wśród zniszczeń zamku. Inna hipoteza mówi, że w zamku ulokowali się rabusie napadający na przejeżdżających ludzi. Aby temu zapobiec, z rozkazu królewskiego wysadzono zamek. Kolejne źródła podają, że budowlę zniszczyli dopiero w XIX w. poszukiwacze skarbów.

W roku 1957 na terenie zamczyska prowadzono badania archeologiczne. Odkryto wówczas skorupy garnków, groty do strzał z kuszy i podkówkę do buta. Przedmioty trafiły do Myślenickiego Muzeum Regionalnego „Dom Grecki”, którego zbiory przejęło dziś Muzeum Niepodległości w Myślenicach.

Legenda mówi, że zamczysko miało podziemny korytarz prowadzący aż do zamku w Dobczycach.

Obecnie ruiny i okoliczny teren objęte są od 1962 r. ochroną jako rezerwat krajobrazowy „Zamczysko nad Rabą”. Chronione są tu pozostałości warowni, las jodłowy z domieszką sosny i świerka oraz bluszcz pospolity.

Zamczysko w Myślenicach znajduje się na Zarabiu. Aby tam dotrzeć, należy z końca ulicy Zamkowej udać się czerwonym szlakiem pod górę przez las.

Rekonstrukcja warowni:

Źródło: R. Sypek „Zamki i obiekty warowne jury krakowsko-częstochowskiej”.

Zamczysko w Myślenicach – pozostałości:

Źródło: zamkipolskie.com