Gdzie jest pomnik Lenina z Nowej Huty? Stoi w szwedzkim parku Dzikiego Zachodu

W Alei Róż w Nowej Hucie przez szesnaście lat stał wielki pomnik Lenina. Dziś w tym miejscu jest zwykły deptak, a sam pomnik od ponad trzydziestu lat jest w Szwecji, w parku rozrywki urządzonym w stylu Dzikiego Zachodu. Jak tam trafił?

Pomnik w robotniczym mieście

Kamień węgielny pod pomnik wmurowano w kwietniu 1970 roku, w okolicy setnej rocznicy urodzin Lenina. Konkurs na projekt wygrał rzeźbiarz Marian Konieczny. Posąg stanął w Alei Róż 17 kwietnia 1973 roku, a uroczyste odsłonięcie odbyło się 28 kwietnia. Nowa Huta powstała przy kombinacie metalurgicznym, który wtedy także nosił imię Lenina.

Pomnik Lenina w Alei Róż, 1973. Autor nieznany, ze zbiorów Muzeum Krakowa (fotopolska.eu), domena publiczna

Wybuch w kwietniu 1979 roku

W nocy z 17 na 18 kwietnia 1979 roku pod posągiem wybuchł ładunek wybuchowy. Lenin stracił piętę, a w okolicznych budynkach wyleciały szyby. Sprawców nigdy nie ustalono. Pomnik naprawiono i stał dalej.

Demontaż w grudniu 1989

Jesienią 1989 roku pod pomnikiem protestowano, między innymi z inicjatywy Federacji Młodzieży Walczącej. 10 grudnia 1989 roku Lenina zdjęto z cokołu. Posąg trafił do magazynu na terenie fortu we Wróblowicach i przeleżał tam ponad dwa lata.

Z Krakowa do kowbojskiego parku

W kwietniu 1992 roku pomnik kupił szwedzki przedsiębiorca Bengt Erlandsson, nazywany „Big Bengt”, właściciel parku rozrywki High Chaparral, urządzonego jak miasteczko z Dzikiego Zachodu. Według IPN zapłacił za niego około 100 tysięcy dolarów. Pomnik z Nowej Huty trafił na teren parku i jest tam pokazywany do dziś.

Aleja Róż dziś

Po pomniku nie został żaden ślad. Aleja Róż zaczyna się przy Placu Centralnym, jest szeroka i spokojna, więc spacerem po socrealistycznej Nowej Hucie można połączyć ją z Muzeum Nowej Huty i wyjściem na Łąki Nowohuckie.

Źródła: IPN, A. Malik „Krótki żywot pomnika Lenina w Nowej Hucie”, dzieje.pl, TVP World.