Szpiglasowa Przełęcz – informacje praktyczne
Stan na październik 2026
- Trasa: Palenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Dolina Roztoki (szlak zielony) – schronisko w Dolinie Pięciu Stawów (1671 m n.p.m.) – Szpiglasowa Przełęcz (2110 m n.p.m.) – Morskie Oko (jezioro 1395 m n.p.m.) – Palenica Białczańska. Całość to około 8–9 godzin marszu.
- Kiedy: najlepiej latem i wczesną jesienią. Aktualne warunki na szlakach publikuje TPN, sprawdź przed wyjściem.
- Trudność: wymagająca trasa wysokogórska. Od strony Doliny Pięciu Stawów krótki odcinek pod przełęczą ubezpieczony jest łańcuchami. Od Morskiego Oka prowadzi wygodniejsza „ceprostrada” (szlak żółty).
- Dojazd i parking: start na Palenicy Białczańskiej, ok. 25 km od Zakopanego. Kursują busy z Zakopanego, a miejsce na parkingu trzeba wykupić wcześniej przez internet (sprawdź przed wizytą).
- Wstęp: bilet do Tatrzańskiego Parku Narodowego, aktualną cenę sprawdź przed wizytą.
- Schroniska: PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich i PTTK nad Morskim Okiem (1410 m n.p.m.), w szczycie sezonu noclegi warto rezerwować z dużym wyprzedzeniem.
- W pobliżu: Morskie Oko: jak dojść i co zobaczyć, Czarny Staw pod Rysami, Zachód słońca na Szpiglasowym Wierchu, Rusinowa Polana.
Szlak Dolina Pięciu Stawów – Szpiglasowa Przełęcz – Morskie Oko należy do najpiękniejszych w polskich Tatrach. Jego kulminacyjnym, a zarazem najpiękniejszym miejscem jest Szpiglasowa Przełęcz – siodło położone na wysokości 2110 m n.p.m. w bocznym grzbiecie Tatr odchodzącym od głównej grani w kierunku północno-zachodnim. Przełęcz oddziela Szpiglasowy Wierch (2172 m n.p.m., na granicy polsko-słowackiej) od Miedzianego.
Obecna nazwa Szpiglasowej Przełęczy pochodzi od wydobywanego dawniej w okolicy szpiglasu (niem. Spiessglas) – antymonitu. Niewielkie pokłady tej rudy wyczerpały się jednak szybko. Wcześniej przełęcz nazywano: Przełęcz pod Miedzianem lub Przełęcz Miedziane.
Z rzadkich roślin w rejonie przełęczy występują ukwap karpacki i skalnica odgiętolistna – gatunki w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach, a także rzadka w górach turzyca obła.
Szlaki turystyczne na tej trasie (czasy przejścia):
- Od schroniska PTTK w Dolinie Pięciu Stawów szlakiem niebieskim do rozwidlenia, a potem żółtym na przełęcz ↑1:30 h, ↓1:10 h. Przy samej przełęczy, gdzie skały są kruche i strome, krótki odcinek ubezpieczony jest łańcuchami.
- Do schroniska PTTK nad Morskim Okiem z przełęczy ↓1:40 h, ↑ 2:15 h (żółtym szlakiem, tzw. ceprostradą),
- Czas przejścia ze Szpiglasowej Przełęczy na Szpiglasowy Wierch (odnoga szlaku): 15 min
Czasy przejścia są orientacyjne i zależą od warunków pogodowych oraz osobistego przygotowania.
Nasza fotorelacja z przejścia
Do Doliny Pięciu Stawów można się dostać szlakiem zielonym wiodącym Doliną Roztoki (ok. 2 h). Na początku można podziwiać piękne kaskady wodne – Wodogrzmoty Mickiewicza:

Na szlaku znajduje się również jeden z największych wodospadów w Polsce, Wielka Siklawa (ok. 70 metrów):

Dolina Pięciu Stawów:

Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.

Podejście w stronę Szpiglasowej Przełęczy, kulminacyjnego punktu szlaku:

Wielki Staw i kwiaty:

Łańcuchy w drodze na szczyt:
Przejście przez Szpiglasową Przełęcz znane było góralom od dawna, upowszechniło się wśród turystów ok. 1850 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało szlak w 1896 r., a oznakowało go w 1902 r. Szlak został ułatwiony przez wycięcie niektórych odcinków skał w 1937. Prace zostały wykonane staraniem Polskiego Związku Narciarskiego. Niektóre odcinki wykonywano przy użyciu dynamitu. Od początku trasa wzbudziła kontrowersyjne opinie przeciwników jej budowy i uzyskała pogardliwą nazwę „ceprostrady”. Nie została do końca ukończona zgodnie z projektem. Mimo krytycznych opinii jest jednak wygodnym podejściem na Szpiglasową Przełęcz od Morskiego Oka.
Szpiglasowa Przełęcz i Szpiglasowy Wierch:

Ze szczytu można podziwiać wspaniałe widoki na Dolinę Pięciu Stawów i Orlą Perć:

Morskie Oko i Czarny Staw:

Panorama Tatr Wysokich:

I widok w stronę Morskiego Oka:

Widok z żółtego szlaku prowadzącego w dół, Morskie Oko i Rysy:

Jest to dość długa trasa, której przejście zajmuje dobrych kilka godzin. Jednak trudy drogi wynagradzają przepiękne widoki.
Zdjęcia: Łukasz Kurbiel, informacje historyczne za Wikipedią.