Mit czy fakt? „Babia Góra to najwyższy szczyt Beskidów”
To pół prawdy. Babia Góra (Diablak, 1725 m n.p.m.) jest najwyższa w Beskidach Zachodnich i w polskich Beskidach. Ale Beskidy ciągną się dalej na wschód, w głąb Ukrainy, a w tradycyjnym polskim podziale gór, sięgającym Staszica, do Beskidów Wschodnich zalicza się też Czarnohorę z Howerlą (2061 m n.p.m.). Wtedy Babia Góra jest dopiero „królową”, ale nie najwyższą.
Babią Górę nazywa się Królową Beskidów i często pisze się o niej, że jest najwyższym szczytem Beskidów. Kto stał na Diablaku przy dobrej pogodzie, z widokiem na Tatry z jednej strony i morze beskidzkich grzbietów z drugiej, łatwo w to uwierzy. Tylko że to zależy od tego, które Beskidy mamy na myśli.
Skąd się wziął mit?
Z polskiej perspektywy wszystko się zgadza. Babia Góra ma 1725 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem Polski poza Tatrami, a w polskich Beskidach nie ma nic wyższego. Jest też najwyższa w całych Beskidach Zachodnich, czyli w łańcuchu, który ciągnie się od Moraw zwykle aż po Beskid Niski (w niektórych podziałach Beskid Niski to osobne Beskidy Środkowe). Dlatego w przewodnikach i na tablicach często skraca się to do „najwyższy szczyt Beskidów”.
Beskidy Zachodnie i Wschodnie
Beskidy to łuk gór w zewnętrznej części Karpat. Polscy geografowie dzielą je na Beskidy Zachodnie i Beskidy Wschodnie. Do zachodnich należą m.in. Beskid Śląski, Żywiecki, Mały, Makowski, Wyspowy i Sądecki. Na wschód od nich zaczynają się Beskidy Wschodnie, do których należą m.in. polskie Bieszczady z Tarnicą (1346 m n.p.m.), a dalej ciągną się już na Ukrainie.
W tradycyjnym polskim podziale, sięgającym jeszcze Stanisława Staszica, do Beskidów Wschodnich zalicza się Bieszczady, Gorgany i Czarnohorę, choć współczesne podziały, np. Jerzego Kondrackiego, wyznaczają te granice nieco inaczej. Najwyższym szczytem Czarnohory jest Howerla, 2061 m n.p.m., dziś najwyższa góra Ukrainy. Według tego podziału to ona, a nie Babia Góra, jest najwyższym szczytem całych Beskidów. Ukraińscy geografowie dzielą Karpaty po swojemu, więc to, czy Howerla „należy” do Beskidów, zależy od przyjętego podziału, ale w polskich źródłach często pojawia się właśnie jako najwyższy szczyt Beskidów.
Co w takim razie można o Babiej Górze powiedzieć na pewno?
- Diablak, czyli jej najwyższy wierzchołek, ma 1725 m n.p.m.
- To najwyższy szczyt Beskidów Zachodnich i najwyższy szczyt polskich Beskidów.
- To najwyższa góra Polski poza Tatrami.
- Przez szczyt biegnie granica polsko-słowacka, a po polskiej stronie chroni go Babiogórski Park Narodowy.
Tytuł Królowej Beskidów należy się jej więc słusznie, tylko lepiej dodawać „Zachodnich”. A jeśli chcecie sami zobaczyć, czemu robi takie wrażenie, zajrzyjcie do naszego przeglądu szlaków na Babią Górę i do legend o tym, skąd się wzięła jej nazwa.
Źródła: Babiogórski Park Narodowy (bgpn.pl), J. Kondracki „Geografia regionalna Polski”, National Geographic Traveler (national-geographic.pl, artykuł „Najwyższy szczyt Ukrainy jest popularnym celem wycieczek”), Encyklopedia PWN (hasła Beskidy, Babia Góra, Howerla). Zdjęcie: szlak na Diablak, fot. niezwyklamalopolska.pl.