Mało który zamek w Małopolsce ma tak nietypową nazwę jak Pieskowa Skała. Legenda mówi, że wzięła się od małego psa, który nie opuścił swojej pani zamkniętej w zamkowej wieży. Historycy mają na to inne wyjaśnienie, ale opowieść o Dorotce i jej psie przetrwała stulecia.
Dorotka i wieża
Według legendy panem zamku był kiedyś jeden z Szafrańców, starszy rycerz, który ożenił się z młodą Dorotką. Ślub nie był jej wyborem i Dorotka nie przestała myśleć o młodzieńcu, którego kochała. Kiedy wyszło na jaw, że spotyka się z ukochanym, zazdrosny mąż kazał zamknąć ją w wieży na skale i nie dawać jej jedzenia. Dorotka miała umrzeć z głodu, ale nie została zupełnie sama. Jej wierny piesek co dzień wspinał się po skale pod okno wieży i przynosił jej w pysku jedzenie.
Wersje legendy różnią się zakończeniem. W jednych piesek przedłużał jej życie, ale nie zdołał jej uratować, w innych dziewczyna rzuciła się z okna wieży. W każdej wieża zamku do dziś nosi jej imię, a skała, po której wspinał się pies, dostała nazwę Pieskowej.
Skąd naprawdę ta nazwa?
Zamek pojawia się w źródłach od początku XIV wieku: w dokumencie Władysława Łokietka z 1315 roku występuje pod niemiecką nazwą Peskenstein. Historycy mają kilka hipotez: nazwa mogła pochodzić od niemieckiej formy albo od czyjegoś imienia, które z czasem dopasowano do znajomego słowa. Legenda o piesku jest więc raczej ludowym wyjaśnieniem nazwy, którą trzeba było jakoś zrozumieć.
Zamek Szafrańców
Szafrańcy, w których rodzinie legenda umieszcza zazdrosnego męża, byli prawdziwymi właścicielami zamku. W 1377 roku Ludwik Węgierski nadał go Piotrowi Szafrańcowi, a ród trzymał Pieskową Skałę do początku XVII wieku. Potem zamek przechodził przez ręce kolejnych rodów, między innymi Wielopolskich, aż na początku XX wieku kupiło go warszawskie towarzystwo akcyjne. Dziś jest oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu i można go zwiedzać.
Godziny otwarcia, bilety i dojazd opisujemy we wpisie Zamek w Pieskowej Skale. Jeśli macie więcej czasu, w tej samej dolinie czeka Grota Łokietka z legendą o pająku, który uratował króla, i jesienny spacer po Ojcowie.
A Wy znaliście legendę o Dorotce i jej piesku, czy dopiero teraz wiecie, skąd ta nazwa? Napiszcie w komentarzu.
Źródła: Ojcowski Park Narodowy: Legendy; trasadlabobasa.pl: O Dorotce z zamku na Pieskowej Skale; National Geographic: Zamek Pieskowa Skała; Wikipedia: Pieskowa Skała.